Toch zwemmers in PFAS-plas Vrijenburgbos

BARENDRECHT – Er wordt massaal gezwommen in de plas bij het Vrijenburgbos, ondanks het negatief zwemadvies dat hier al sinds 2023 geldt.

 

 

Wat zijn PFAS?

PFAS staat voor per- en polyflueralkylstoffen. Dit is een groep chemische stoffen die door de mens wordt gemaakt en die van nature niet voorkomt in het milieu. Door menselijk handelen komen PFAS nu overal in onze leefomgeving voor, waardoor Nederlanders er volgens het RIVM te veel van binnenkrijgen. Elk beetje extra is dus ongewenst.  Mensen kunnen in contact komen met PFAS door ze in te ademen, in te slikken of aan te raken. De hoeveelheid contact bepaalt wat het gezondheidsrisico is. Als er PFAS in het zwemwater zitten, krijgen zwemmers dit met name binnen door het in te slikken. Dit kan gezondheidsrisico’s veroorzaken.

 

Negatief zwemadvies op informatiebord bij de plas | foto: Kyra van der Weel

Waarom zitten er PFAS in de plas bij het Vrijenburgbos?

Het korte antwoord: dat weten we nog niet. PFAS kunnen door verschillende manieren in het natuurwater komen. Zo is er bij het Kralings Zwembad en de sloten daaromheen in 2023 ook te veel PFAS gevonden. Deze wateren zijn vermoedelijk verontreinigd doordat er ooit PFAS-houdend blusschuim is gebruikt op de nabije parkeerplaats.
De oorzaak van de PFAS in de plas bij het Vrijenburgbos is nog niet bekend. Er vindt al een tijdje onderzoek plaats naar de oorzaak van het PFAS-gehalte. “We moeten stap voor stap mogelijke scenario’s uitsluiten, dat kost tijd, en dat vinden we uiteraard vervelend,” laat Heemraad Anne Mollema in een reactie weten. “Ook de weersomstandigheden, droogte en periodes met juist veel neerslag, spelen een rol.

Robert Berk, woordvoerder van provincie Zuid-Holland, legt uit dat de PFAS in de plas mogelijk vanuit een spoorsloot komen. “Het waterschap draagt bij aan de oplossing door de betreffende sloot af te sluiten en de zwemplas te verversen met schoon oppervlaktewater — een aanpak die ook op andere plekken effectief is gebleken,” aldus Mollema. Het water in de zwemplas wordt ververst met schoon oppervlaktewater en de spoorsloot is voorlopig afgesloten van de plas. Het bijhouden van de hoeveelheid PFAS wordt voortgezet, omdat het nog niet duidelijk is of de PFAS-waarden onder het adviesgehalte van het RIVM blijven.

Bezoekers relaxen op het gras bij de plas | foto: Kyra van der Weel

Voor deze PFAS-plas geldt dus een negatief zwemadvies. Dat houdt in dat zwemmen wordt afgeraden, maar niet verboden is. En dus knijpen de zwemmers in de plas graag een oogje dicht voor de waarschuwingsborden.