Nieuwe motie om motie van wantrouwen af te doen: wethouder van Ginkel stapt op

Tijdens de raadsvergadering van maandagavond reageerde burgemeester Cees Pille op de eerder ingediende motie van wantrouwen tegen het college. Volgens de burgemeester is de motie tegenstrijdig en kan deze de bestuurbaarheid van de gemeente onder druk zetten. Hij benadrukte dat bestuurders niet effectief kunnen werken wanneer er wantrouwen boven de markt hangt.

Pille riep de raad op om duidelijke richting te geven en vertrouwen te herstellen: “Je bent bestuurder of je bent het niet. Je kunt niet zeggen: we vertrouwen het niet, maar ga vooral door.” De burgemeester waarschuwde daarnaast dat de continuïteit in het college in gevaar kan komen wanneer wethouders uitvallen, terwijl er belangrijke besluiten op de agenda staan.

Aansluitend nam wethouder Van Ginkel het woord. Zij maakte bekend haar ontslag in te dienen. Volgens haar bleek de motie in de praktijk vooral op haar gericht en voelde deze als een politieke afrekening, los van de discussie over de flexwoningen. In deze situatie acht zij het onmogelijk haar werk goed voort te zetten.

Van Ginkel keek terug op haar jaren als wethouder (sinds 2010, met een korte onderbreking) met portefeuilles variërend van buitenruimte en sport tot welzijn, zorg, cultuur en wonen. Ze uitte trots op wat er is bereikt in het sociaal domein en op het gebied van voorzieningen, betaalbaar wonen en zorg dichtbij huis.

Hoewel ze de motie begrijpt, deelt ze de aanleiding niet en vindt ze dat het debat oneigenlijk is geladen. Ze sloot af met een oproep aan de raad: blijf kritisch, maar zoek ook verbinding en luister naar elkaar.

De raad beraadt zich op vervolgstappen in het belang van de bestuurbaarheid van Albrandswaard.

Vervolg:

Correctie motie van wantrouwen
De raad sprak zich uit over de reikwijdte van de eerder aangenomen motie van wantrouwen. Juridisch werd toegelicht dat een motie tegen het college als geheel niet automatisch de formele positie van de burgemeester raakt. Ontslag van een burgemeester loopt via art. 61b Gemeentewet (verklaring van verstoorde verhoudingen + aanbeveling tot ontslag).
Mede-indiener Richard Steger (NAP) vroeg om de motie te corrigeren: de burgemeester valt er niet onder. De voorzitter liet alle voorstemmers dit aan de microfoon bevestigen; zij onderstreepten de correctie.

Ordevoorstel: eerst reflectie wethouders
Over de volgorde van het debat werd gestemd. Met 14–7 stemmen besloot de raad om eerst de twee zittende wethouders een reflectie te laten geven, daarna de eerste termijn van de raad. Voor: EVA, GL-PvdA, Leefbaar Albrandswaard, NAP. Tegen: VVD en CDA.

UPDATE: Reflecties wethouders

Wethouder Bianchi – reflectie en voornemen

Wethouder Bianchi gaf aan persoonlijk geraakt te zijn door de motie en benoemde de risico’s voor de continuïteit van het gemeentebestuur. Met verkiezingen in aantocht liggen er volgens hem strakke deadlines en lopende trajecten die bestuurlijke stabiliteit vragen. Hij sprak over een loyaliteitsconflict na het vertrek van collega Van Ginkel, maar concludeerde dat de gemeente nu vooral gebaat is bij handelingsbekwaam bestuur. Bianchi stelde daarom vooralsnog geen ontslag in te dienen en is bereid zijn taken volwaardig voort te zetten, mits de raad hem daarvoor de ruimte en het vertrouwen geeft. Hij koppelde dit aan een expliciete inzet op herstel van vertrouwen tussen college, raad en partners.

Wethouder Polder – erkenning fouten en bereidheid door te werken

Wethouder Polder erkende dat in het dossier rond de flexwoningen/BOPA zaken onhandig zijn gegaan en dat ook hij fouten heeft gemaakt. Hij wees op de complexiteit van de Omgevingswet en het politieke gewicht van het dossier, maar stelde dat dit geen excuus mag zijn voor onduidelijkheid richting de raad. Polder onderstreepte dat het begrip “demissionair” lokaal juridisch niet bestaat, waardoor de eerdere motie feitelijk onuitvoerbaar was. Toch wil hij, als de raad dat vraagt, het lopende werk voortzetten en cruciale trajecten zonder vertraging bedienen. Daarom dient ook Polder vooralsnog geen ontslag in en zegt hij toe in nauwe samenwerking met de raad aan verbeterde zorgvuldigheid en transparantie te werken.

1e Termijn raad

CDA (Van der Kaaij) – politieke afrekening, steun ingetrokken

Fractievoorzitter Van der Kaaij (CDA) typeerde de ontwikkeling als een politieke afrekening en sprak van een nieuw dieptepunt. Hij wees erop dat de motie aanvankelijk het voltallige college trof, dat de tekst juridisch hapert, en dat er vervolgens buiten het oog van de raad aan een oplossing is gesleuteld die in de praktijk neerkwam op het vertrek van één wethouder. Volgens het CDA is dat inconsistent met het principe van collegiaal bestuur. Het CDA trekt daarom de steun aan het college in en sprak een uitgebreid dankwoord uit aan de inmiddels afgetreden wethouder Mieke van Ginkel (14 jaar wethouder). Het CDA blijft bereid verantwoordelijkheid te nemen na een nieuwe politieke realiteit (formatie of verkiezingen), maar niet onder de huidige constructie.

VVD (Van der Klooster) – bestuurlijk dieptepunt en oproep tot verantwoordelijkheid

De VVD noemde de situatie een bestuurlijk dieptepunt en legde de verantwoordelijkheid bij de indieners en voorstanders van de motie. De partij wijst op twee problemen: de motie was juridisch onuitvoerbaar (burgemeester en “demissionair”) én heeft de bestuurbaarheid verzwakt. De VVD vraagt de indieners hoe zij denken het vertrouwen te herstellen richting college, raad, organisaties en inwoners, en hoe zij de continuïteit borgen op dossiers als begroting, sportvelden en het sociaal domein. Ook sprak de VVD waardering uit voor Mieke van Ginkel en noemde de afwikkeling van haar vertrek onwaardig. Samengevat: wie wantrouwen uitspreekt, moet ook het vervolg organiseren.

EVA (Vergouwen) – fouten erkennen, geen wantrouwen jegens burgemeester

EVA erkent dat tijdens de vorige vergadering door het college onjuiste of onvolledige informatie is gegeven over de BOPA-procedure, op een zeer gevoelig dossier. Dat rechtvaardigde voor EVA het politieke signaal van wantrouwen. Tegelijkertijd noemt de fractie twee fouten in de motie: het betrekken van de burgemeester en het gebruik van het begrip “demissionair”. EVA zegt uitdrukkelijk géén wantrouwen jegens de burgemeester te hebben en onderschrijft de correctie daarop. De fractie wil de reflecties van de wethouders meewegen in de vervolgstappen en zoekt naar een werkbare route die bestuurbaarheid herstelt zonder dossiers te laten stilvallen.

NAP (Steger) – bedoeling was “op de winkel passen”, nu werkbare oplossing nodig

NAP lichtte toe dat de motie bedoeld was om het college tot de verkiezingen “op de winkel te laten passen”, zonder nieuwe formatiestrubbelingen. Steger erkent dat de motie door de termen rond burgemeester en “demissionair” onuitvoerbaar is geworden, mede door het nachtelijke verloop. In de afgelopen twee weken is gezocht naar een werkbare oplossing die recht doet aan de signalen over zorgvuldigheid, participatie en voorbereiding. NAP wil dat het bestuur ** bestuurbaar** blijft, maar ook dat het college zichtbaar lerend optreedt op het flexwonen-dossier. De fractie ondersteunt de correctie t.a.v. de burgemeester en verwacht vanavond duidelijke vervolgstappen.

Procesvervolg

Na de eerste termijn vroeg de raad een schorsing om de vervolgrichting te bespreken en eventuele besluiten voor te bereiden. Daarmee ligt de focus op het herstellen van bestuurbaarheid, het borgen van de minimale college-samenstelling en het duiden van taken en mandaat in de aanloop naar de verkiezingen.

VERVOLG

2e Termijn

Na een lange schorsing kwam de gemeenteraad van Albrandswaard maandagavond in tweede termijn bijeen om de nasleep van de motie van wantrouwen van twee weken geleden af te ronden.

Hoewel het college aangaf geen behoefte te hebben aan een eerste termijn, stond de tweede termijn volledig in het teken van een verklaring van raadslid Richard Steger (NAP), die mede-indiener was van de eerdere motie.

Verklaring: motie van wantrouwen “afgedaan”

Steger las een verklaring voor namens de indienende partijen, waarin werd gesteld dat de raad:

“gehoord heeft de reflecties van de wethouders, kennis heeft genomen van de onuitvoerbaarheid van de motie, en constateert dat beide wethouders bereid zijn te investeren in herstel van vertrouwen.”

Volgens de verklaring is daarmee de bestuurbaarheid van Albrandswaard “voldoende geborgd” en wordt de motie van wantrouwen als afgedaan beschouwd. De wethouders Bianchi en Polder kunnen hun werk voortzetten.

Kritische vragen over procedure

Dat leidde tot vragen over de juridische houdbaarheid. GroenLinks-PvdA (Heukels) vroeg zich af of deze constructie in lijn is met het eerder besproken procesvoorstel en met de adviezen van provincie en ministerie.
De voorzitter verduidelijkte dat dit binnen de raadsbevoegdheid valt, en dat de optie om de motie “naast zich neer te leggen” al in het procesvoorstel was opgenomen.

Teleurstelling over gemis van waardering

Raadslid Goedknegt (VVD) sprak zijn teleurstelling uit dat in de verklaring geen enkel woord stond over het opstappen van wethouder Van Ginkel:

“Een persoonlijk en zwaar besluit, waar niet één keer naar wordt verwezen. Dat verbaast me misschien nog wel het meest.”

Steger antwoordde dat de verklaring in de schorsing is opgesteld, vóórdat Van Ginkels ontslag officieel bekend was.

Reacties uit de raad

VVD (Van der Klooster): sprak van “een enorm zootje” en noemde het vreemd dat er nu een verklaring is “om het vertrouwen terug te geven” terwijl de motie nog maar net was aangenomen. De partij ziet in de verklaring geen echte bestuurlijke oplossing.

CDA (Van der Kaaij): zei dat, als deze verklaring twee weken eerder was gekomen, “onze wethouder hier nog had gezeten”. Het CDA blijft bij het eerder aangekondigde intrekken van steun aan het college.

EVA (Vergouwen): noemde het “een ingewikkelde avond” maar steunde namens de fractie de verklaring van Steger. Volgens haar is de fractie bereid “mee te werken aan herstel van vertrouwen en het aanblijven van de resterende wethouders.”

GroenLinks-PvdA (Heukels): wees de verklaring af. De fractie vindt dat Albrandswaard “recht heeft op een college met betrouwbare en capabele wethouders” en ziet die waarborg nu niet.

Onzekerheid over stemming

Aan het eind van het debat ontstond verwarring over waar de raad precies over zou stemmen: de verklaring zelf, de gevolgen voor de motie, of een besluit over de wethouders. De voorzitter kondigde een korte schorsing van vijf minuten aan om dit te verduidelijken voordat tot stemming zou worden overgegaan.

Na een roerige avond, meerdere schorsingen en emotionele bijdragen, probeerde de gemeenteraad het bestuurlijk evenwicht te herstellen. Burgemeester Cees Pille riep de raad voorafgaand aan de stemming nog één keer op om het belang van Albrandswaard voorop te stellen:

“Welke beslissing u ook neemt, het is belangrijk dat we een bestuurbare gemeente blijven.”

Motie “afdoening motie van wantrouwen”

De eerder uitgesproken verklaring van raadslid Richard Steger (NAP) werd formeel omgezet in een motie met de titel Afdoening motie van wantrouwen.
Daarin stelde hij:

“We constateren dat twee wethouders noodzakelijk zijn om Albrandswaard te blijven besturen. Gehoord hebbend de reflectie van de wethouders en hun bereidheid te investeren in herstel van vertrouwen, constateren wij dat de eerdere motie van wantrouwen hiermee in zijn totaliteit is afgedaan.”

De motie moest daarmee de bestuurlijke rust herstellen en formeel vastleggen dat de wethouders Bianchi en Polder konden aanblijven.

Verdeelde stemverklaringen

Bij de stemverklaringen bleek dat de raad nog altijd sterk verdeeld was:

CDA (Goudiaan): vond een nieuwe motie niet noodzakelijk, omdat de bestuurbaarheid feitelijk al was hersteld. De partij vreesde “nog een faux pas” zoals bij de eerdere motie en stemde daarom niet mee.

VVD (Van der Klooster): noemde de situatie “een zootje” en stemde tegen, niet uit wantrouwen richting de zittende wethouders, maar omdat “twee wethouders met samen tien zetels geen recht doen aan de bestuurlijke breedte van de gemeente.” De partij vindt dat er een derde wethouder bij moet komen.

GroenLinks–PvdA (Heukels): sprak zich eveneens uit tegen de nieuwe motie en herhaalde dat Albrandswaard “recht heeft op een college met betrouwbare en capabele bestuurders.”

EVA, Stem Lokaal en NAP steunden de motie als uitweg uit de impasse, met de nadruk op herstel van vertrouwen en bestuurbaarheid. Leefbaar Albrandswaard en PVDA/GL stemden tegen de motie.

Tijdens de stemming ontstond verwarring over de stemverhouding. Raadslid Ton Vuik (leefbaar Albrandswaard) gaf aan vermoedelijk de beslissende stem te hebben (“de verhouding is nu gewoon tien-tien”) en kondigde aan zich te onthouden van stemming. De burgemeester wees hem erop dat alle raadsleden verplicht zijn te stemmen, maar de spanning in de zaal liep zichtbaar op.

Na onduidelijkheid over de procedure werd besloten over te gaan tot een schriftelijke stemming onder toezicht van een stembureau. De raad kreeg twee gekleurde briefjes uitgereikt — één per wethouder — waarop “voor” of “tegen” kon worden ingevuld over het verlenen van ontslag.

De uitslag was hierdoor 11 leden voor en 10 tegen.

Nieuwe schorsing

Nog vóór het stemmen vroeg de VVD opnieuw om een korte schorsing van tien minuten om het standpunt te heroverwegen. Daarmee werd de vergadering voor de zoveelste keer onderbroken

De steming

De gemeenteraad heeft maandagavond na een urenlange en soms chaotische vergadering besloten om wethouder Richard Polder te ontslaan.
Wethouder Bianchi behoudt het vertrouwen van de raad en blijft aan. Daarmee heeft Albrandswaard vanaf dinsdag nog slechts één wethouder en een burgemeester — een situatie die volgens burgemeester Cees Pille de bestuurbaarheid van de gemeente onder druk zet.

Uitslag van de stemming

Na een tumultueus debat, meerdere schorsingen en een schriftelijke stemprocedure maakte burgemeester Pille de uitslag bekend:

  • Wethouder Richard Polder: 13 stemmen voor ontslag, 8 tegenontslag aangenomen
  • Wethouder Mario Bianchi: 3 stemmen voor ontslag, 18 tegenblijft aan

Pille concludeerde:

“De raad heeft aangegeven dat er vertrouwen is in één wethouder, en dat we afscheid nemen van een andere. Daarmee heeft de raad ook een nieuwe opdracht: laten we deze gemeente bestuurbaar houden.”

Situatie na de stemming

Door het ontslag van Polder en het eerdere vertrek van wethouder Mieke van Ginkel resteert er nu slechts één bestuurder in het college, naast de burgemeester.

“Vanaf morgen heeft de gemeente Albrandswaard geen volledig college meer,”
aldus Pille. “Dat is een wrange conclusie van deze avond.”

De burgemeester kondigde aan dat de raad zich binnenkort moet beraden over de bestuurlijke vervolgstappen. Volgens de Gemeentewet moeten er minimaal twee wethouders zijn om een college te kunnen vormen.

Nieuwe raadsvergadering

Pille sloot de marathonzitting af met de mededeling dat de raad op maandag 10 november opnieuw bijeenkomt om 20.00 uur:

“Ik dank u allen voor uw inbreng. We zien elkaar bij de volgende raadsvergadering. Hopelijk in rustiger vaarwater.